Gerçekten Keyif Alacağın Bir Okuma Hedefi Nasıl Belirlenir

Hedefin ne için olduğuna karar ver

Bir sayı seçmeden önce şu cümleyi tamamla: Bir okuma hedefi istiyorum, çünkü… Cevapların çoğu birkaç gruba girer. Daha sık okumak istiyorsun. Zaten sahip olduğun kitap yığınını eritmek istiyorsun. Normalde seçmeyeceğin kitapları denemek istiyorsun. Ya da sadece yılın bir kaydını tutmak istiyorsun.

Bunların her biri farklı türde bir hedefe işaret eder. Daha sık okumak istiyorsan kitap sayısı pek uygun değildir, çünkü tek bir uzun roman iyi bir ayı kötü gibi gösterebilir. Bir kayıt istiyorsan belki hiç hedefe ihtiyacın yoktur; bitirdiklerini not etme alışkanlığı yeter.

Nedeni sayının yanına yaz. Eylülde hedefin hâlâ anlamlı olup olmadığını merak ettiğinde onu bu nedenle karşılaştıracaksın.

Kitap, sayfa ya da saat

Saymanın üç yaygın yolu var ve her biri farklı türde bir okumayı ödüllendirir.

Yılda kitap en tanıdık ve akılda tutması en kolay olanıdır; okumayı planladığın kitaplar benzer uzunluktaysa en iyi sonucu verir. Sayfalar uzun kitaplara karşı daha adildir ama sesli kitaplar ve sayfaları yeniden akan e-kitaplar için zahmetlidir. Haftada saat ise çoğu insanın gerçekten daha fazlasını istediği şeyi, okumaya ayrılan zamanı ölçer ve o zamanın bir gerilim romanına mı yoksa bin sayfalık bir tarih kitabına mı gittiğiyle ilgilenmez.

Ne seçersen seç, bütün yıl boyunca tek bir birimde kal. Haziranda birimi değiştirmek, yılın ilk yarısını ikinci yarısıyla karşılaştırmayı imkânsız kılar.

Geçen yılın rakamlarına göre boyutlandır

En iyi başlangıç noktası, okumuş olmayı dilediğin değil, geçen yıl gerçekten okuduğun şeydir. Hiç kayıt tutmadıysan bitirdiğini hatırladığın kitapları say ve raflarına göz at. Kaba bir sayı yeterli.

Sonra bu sayıyı zamana çevir. Bitirdiğin kitapları tipik uzunluklarıyla çarp, saatte okuduğun sayfa sayısına böl ve tekrar 52’ye böl. Okumanın haftada gerçekte kaç saatini aldığı budur.

Burada, saatte 40 sayfayla yaklaşık 300 sayfalık 18 kitap yıl boyunca 135 saat eder: haftada iki buçuk saatten biraz fazla ya da günde yaklaşık 22 dakika. 20 kitaplık bir hedef kabaca 150 saat ister; bu da haftada üç saatin biraz altında demek.

İyi bir hedef geçen yılın biraz üstünde durur, yaklaşık yüzde 10 ila 20 fazlası. Kitaplarını ikiye katlamak gibi büyük sıçramalar şubatı nadiren görür, çünkü henüz sahip olmadığın bir okuma hayatını varsayarlar. Rahatça geçtiğin bir hedefi her zaman yükseltebilirsin.

Ona yer aç

Bir hedef ancak ne zaman okuduğunu değiştirirse bir şeyi değiştirir. Sıradan bir haftana bak ve saatlerin nereden gelebileceğini bul. Çoğu insan onları aynı birkaç yerde bulur: işe gidiş geliş, uykudan önceki yarım saat, öğle arası, herkes uyanmadan önceki bir hafta sonu sabahı.

Okumayı zaten her gün yaptığın bir şeye bağla. Yatağa girince okurum, günde 30 dakika okudan daha kolay sürdürülür, çünkü an kendiliğinden belirlenir. Okuduğun kitabı o anın geçtiği yerde tut: yastığın üstünde, çantanda, telefonunda bir dokunuş uzağında.

Kısa oturumlar da sayılır. Haftada beş kez trende on dakika, bir saate yakın eder. Bir yılda bu, tek bir boş akşam bulmadan iki üç kitap daha demektir.

Uzun kitaplar, yeniden okumalar ve diğer zor durumlar

Uzun kitaplar

Kitap hedefiyle 900 sayfalık bir roman sana üç kitaba mal oluyormuş gibi gelebilir. Saate ya da sayfaya geç veya çok uzun bir kitabın iki sayılacağına önceden karar ver. Önemli olan, en çok okumak istediğin kitabı nasıl puanlanacağı yüzünden asla atlamaman.

Yeniden okumalar

Say onları. Yeniden okunan bir kitap baştan sona okunmuş bir kitaptır ve çoğu zaman ilkinden daha iyi bir okumadır. Kayıt tutuyorsan, ikisini sonradan ayırt edebilmek için yeniden okuma olarak işaretle.

Bitirmediğin kitaplar

İşe yaramayan bir kitabı bırakmak bir başarısızlık değil, iyi bir karardır. Kitap sayısına eklenmez ama harcadığın saatler yine de okuma zamanıydı. Saat hedefi onları olduğu gibi sayar; kitap hedefinde yine de not et ve yoluna devam et.

Sesli kitaplar

Sesli kitap da okunmuş bir kitaptır. Saat hedefinde, oynatma hızı ne olursa olsun gerçekten dinlediğin süreyi say.

Meydan okuma listeleri

Her kıtadan bir kitap ya da on iki klasik gibi listeler farklı türde hedeflerdir. Böyle bir listeyi basit bir sayının yerine değil, yanında yürüt ve çeşitlilik katacak ama her kitabı senin yerine seçmeyecek kadar kısa tut.

Ayda bir kontrol et

Hedefine her gün değil, ayda bir bak. Günlük görünüm çok dalgalanır: okumayla geçen uzun bir hafta sonu ve öndesin, yoğun bir hafta ve geridesin. Bir ay bunu dengeler.

Üç soru sor. Ne kadar okudum? Keyif aldım mı? Hedef hâlâ gitmek istediğim yeri mi gösteriyor? En önemlisi ikincisi. Tempondaysan ama yavaş okumak istediğin kitapları aceleye getiriyorsan hedef fazla yüksek.

Yılın değiştiğinde hedefi de değiştir

Ocakta konan bir hedef, henüz yaşanmamış bir yıl hakkında bir tahmindir. Yeni bir iş, bir bebek, bir hastalık ya da bir taşınma ne kadar zamanın olduğunu değiştirir ve hedef de bunu izlemelidir. Temmuzda düşürmek pes etmek değil; bir planı daha iyi bilgiyle güncellemektir.

Basit bir kural: haziran sonunda o ana kadar okuduklarını ikiyle çarp. Sonuç hedefinden herhangi bir yönde çok uzaksa, hedefi ikisinin arasında bir yere taşı.

Geride kalırsan

Geride kalmak normaldir. Çoğu yılın okumanın azaldığı bir dönemi olur ve genellikle kendiliğinden geri gelir.

Umursamadığın kısa kitaplarla açığı kapatmaya çalışma: sayıyı tutturur ama asıl noktayı kaçırırsın. Yalnızca önümüzdeki aya bak. Önümüzdeki dört haftada rahatça ne kadar okuyabilirsin? Sonra gerçekten okumak istediğin kitabı oku.

Sonbahara gelindiğinde hâlâ çok gerideysen hedefi düşür. Sevdiğin kitaplarla ulaştığın bir hedef, okumak istemediğin şeyleri okuyarak tutturduğun bir hedeften daha değerlidir.

Sorular