Zo beheer je je TBR-lijst zonder schuldgevoel
Een TBR-stapel is een menukaart, geen schuld. Zo houd je een korte wachtrij bij van wat er hierna komt, kies je goed en laat je de rest rustig wachten.
Inhoud
Het korte antwoord
Splits de lijst in tweeën. Houd een korte, geordende Hierna-wachtrij bij van drie tot vijf boeken die je echt binnenkort wilt lezen, en laat al het andere ongeordend en zonder deadline op een Ooit-stapel liggen. Kies het volgende boek op stemming en lengte, snoei de stapel een paar keer per jaar en zie wat overblijft als mogelijkheden, niet als verplichtingen.
Een TBR is een menukaart, geen schuld
De meeste TBR-lijsten beginnen als een plezier en worden langzaam een last. Elke tip, elke aanbieding en elk boek dat een vriend je in handen drukte, voegt een regel toe, en heel weinig regels verdwijnen ooit weer. Na een paar jaar is de stapel langer dan de tijd die je hebt om hem te lezen, en ernaar kijken voelt als een stapel onbetaalde rekeningen openen.
De oplossing is een andere blik. Een menukaart in een restaurant noemt veel meer gerechten dan je ooit zult bestellen, en niemand voelt zich schuldig over de gerechten die hij overslaat. Een TBR werkt net zo: het is een verslag van dingen die ooit interessant leken, zodat je na een uitgelezen boek goede opties hebt om uit te kiezen. Het was nooit een belofte om ze allemaal te lezen.
Zodra je het zo ziet, is een lange lijst geen probleem meer. De enige echte vraag is welk boek hierna komt, en dat is een veel kleinere, veel prettigere vraag.
Gratis toolTBR-calculatorZie hoe lang je stapel zou duren in het tempo waarin je echt leest.Scheid “ooit” van “hierna”
Houd twee lijsten bij in plaats van één. Hierna is kort en geordend: drie tot vijf boeken waar je morgen graag aan zou beginnen, ongeveer in de volgorde waarin je ze verwacht te lezen. Ooit is al het andere, in willekeurige volgorde en zonder deadline.
De kleine lijst doet het dagelijkse werk. Heb je een boek uit, dan pak je het bovenste uit Hierna en begin je te lezen, zonder rondneuzen en zonder keuzestress. De grote lijst heeft pas aandacht nodig als Hierna leeg raakt, en dan kies je eruit zoals in een boekwinkel: op wat je vandaag aanspreekt.
Houd Hierna bewust kort. Vijf boeken is voor de meeste mensen al een paar maanden lezen. Een wachtrij van vijftien is gewoon een tweede TBR met een andere naam, en die brengt hetzelfde schuldgevoel met zich mee.
Zo kies je het volgende boek
Heeft Hierna een nieuw boek nodig, dan doen drie vragen het meeste werk.
Stemming
Waar heb je nu zin in? Iets meeslepends, iets lichts, iets waar je iets van leert? Een boek dat bij je stemming past, wordt gelezen; een boek waarvan je vindt dat je het zou moeten lezen, sleep je wekenlang mee. Stemming is geen gebrek aan discipline. Het is de beste voorspeller van wat je echt gaat uitlezen.
Lengte
Kijk naar de komende weken. Bij een drukke maand past een kort boek dat je in een paar keer uit hebt; bij een vakantie het dikke boek dat je hebt bewaard. De lengte afstemmen op de tijd die je hebt, is de makkelijkste manier om een boek te vermijden dat maandenlang blijft slepen.
Afwisseling
Wissel bewust af: fictie na non-fictie, iets korts na iets lang, iets nieuws na een oude favoriet. Afwisseling voorkomt dat lezen als werk voelt, en een ander tempo brengt vaak de leeshonger terug die een zwaar boek wegnam.
| Als je… | Probeer |
|---|---|
| Een paar drukke weken hebt | Een kort boek, of een met korte hoofdstukken |
| Net iets zwaars hebt uitgelezen | Iets lichters, of een ander genre |
| Binnenkort een lange vrije periode hebt | Het dikke boek dat je hebt bewaard |
| Een boek steeds blijft uitstellen | Zet het terug naar Ooit, zonder schuldgevoel |
Snoeien zonder schuldgevoel
Loop een paar keer per jaar Ooit door en stel elk boek één vraag: Als ik dit vandaag in een winkel zag, zou ik het dan willen? Is het antwoord nee, haal het dan van de lijst. Je wijst daarmee het boek niet af, en ook niet degene die het aanraadde; je merkt alleen dat je interesses zijn verschoven.
Een boek van een lijst halen kost niets. Komt het later weer op je pad, via een andere tip of een toevallige ontmoeting in de bibliotheek, dan kun je het opnieuw toevoegen, en lees je het op een moment dat je het echt wilt.
De boeken die je nooit zult lezen, zijn geen mislukking. Ze zijn de prijs van goede opties.
Hetzelfde geldt voor boeken waar je aan begon en mee stopte. Een boek wegleggen dat niet werkt, is een goede beslissing. Zet het terug naar Ooit als je er misschien op terugkomt, of laat het los.
Reserveringen bij de bibliotheek en leesclubs
Sommige boeken komen met een datum. Een reservering bij de bibliotheek komt wanneer hij komt en moet binnen een paar weken terug; een leesclub komt op een vaste avond bij elkaar. Dat zijn de enige boeken die ooit meteen bovenaan Hierna mogen springen.
Komt een reservering binnen, kijk dan naar de lengte en de uitleentermijn en beslis eerlijk of je het op tijd kunt lezen. Lukt dat niet, dan is het prima om het terug te brengen en later opnieuw aan te sluiten. Zet de keuze van je leesclub in Hierna zodra die bekend is, zodat hij je niet in de week voor de bijeenkomst overvalt. Wil je zien hoeveel pagina’s per dag een deadline vraagt, probeer dan de pagina’s-per-dagcalculator.
Planken en collecties die helpen bij het kiezen
Een enorme Ooit-stapel wordt veel makkelijker om door te bladeren als hij is opgedeeld in een paar handige weergaven. De beste beantwoorden een vraag die je jezelf echt stelt bij het kiezen van een boek, in plaats van de genres van een boekwinkel na te bootsen.
Korte boeken, onder de 250 pagina’s of zo, voor drukke weken. Gekregen, zodat boeken die mensen je gaven niet stilletjes verdwijnen. Getipt door vrienden, met wie elk boek aanraadde, zodat je er achteraf over kunt praten. Al in huis, zodat je leest wat er op je planken staat voordat je meer koopt. Een troost-plank voor de avonden waarop niets anders lokt.
Houd het aantal planken klein. Vier of vijf die je gebruikt, zijn beter dan twintig die je nooit opent, en een boek kan op meerdere tegelijk staan. Houd je je lezen toch al bij, dan laat Zo houd je je leesvoortgang bij zien wat de moeite waard is om op te schrijven.
Vragen
Wat betekent TBR?
TBR staat voor “to be read”: de boeken die je hebt, hebt geleend of hebt bewaard en nog niet gelezen hebt. Sommige mensen houden het bij als echte stapel, anderen als lijst in een notitieboek of een app.
Hoeveel boeken moeten er op mijn TBR staan?
Er is geen juiste grootte voor de hele stapel. Waar het om gaat, is een korte Hierna-wachtrij van drie tot vijf boeken. Wil je zien hoe lang je hele stapel in jouw tempo zou duren, probeer dan de TBR-calculator.
Is een enorme TBR erg?
Nee. Een lange lijst betekent alleen dat je genoeg goede opties hebt. Het wordt pas een probleem als je het ziet als iets wat je verschuldigd bent, dus bewaar de deadlines voor Hierna en laat Ooit een menukaart zijn.
Moet ik stoppen met boeken kopen tot mijn TBR kleiner is?
Alleen als het je helpt. Sommige lezers genieten van een koopstop; anderen merken dat lezen dan als een klus voelt. Een mildere regel: lees voor elk nieuw boek dat je koopt er een dat je al hebt.
Hoe vaak moet ik mijn TBR opruimen?
Twee tot vier keer per jaar is ruim genoeg. Een snelle ronde met één vraag, “zou ik dit vandaag nog oppakken?”, houdt de lijst eerlijk zonder er een project van te maken.
Hoe verhuis ik mijn TBR vanuit Goodreads?
Exporteer je bibliotheek als CSV-bestand en importeer het in de app waar je naartoe gaat. Zo exporteer je je Goodreads-bibliotheek loopt het stap voor stap met je door.